Er zijn veel trucjes te bedenken in de sfeer van beloningen, heffingen en contributie die de handel kunnen bevorderen. Sommige lijken wellicht wat moeilijk uitvoerbaar, maar kunnen in dit computertijdperk natuurlijk niet echt een probleem zijn voor de nerd in je ruilkring.
De manier waarop je je contributie-heffing afspreekt kan van invloed zijn op de handel. Ze werken in wezen net als de belastingen. Voor belastingen hebben we een gouden regel: belast datgene wat je niet wilt, en beloon dat wat je wel wilt. Die regel kunnen we ook binnen het LETSsysteem toepassen. Je wilt graag handel, dus een vast percentage van de handel als contributieheffing is niet handig. Je wilt graag vermeldingen en advertenties, dus maak daarvan de prijs niet te hoog. Aan de andere kant wil je geen loze advertenties, dus zorg ervoor dat dat LETSeenheden kost.
Je kunt natuurlijk op allerlei manieren dit soort regels combineren. Bijvoorbeeld door een beperkt aantal vermeldingen gratis te houden maar voor extra advertenties een bijdrage te vragen. Zorg in elk geval dat de contributie geen te hoge drempel wordt voor deelname. En zoek daarnaast naar leuke manieren om een grote omzet te belonen.
Tip: Contributie naar draagkracht
Sommige mensen handelen veel meer dan andere. En sommige mensen kunnen veel makkelijker contributie betalen dan andere. Van bijstandsgerechtigden valt te verwachten dat ze moeite zullen hebben een eurocontributie te betalen, maar wel heel actief zullen zijn. Ze krijgen immers weinig geld en hebben relatief veel vrije tijd. Het is sympathiek om de eurocontributie voor deze groepen te verlagen. Mensen met een goed betaalde baan handelen vaak minder maar kunnen gemakkelijker geld betalen.
In verscheidene ruilkringen bestaat er een glijdende schaal voor de contributie. Mensen met een laag inkomen zoals bijstandsgerechtigden, studenten en AOWers, betalen minder euro`s dan anderen.
LETS-Gorredijk werft scholieren door de euro-contributie kwijt te schelden en de Turvencontributie terug te brengen tot de helft.
Tip: Belasten positief saldo
In het Zwitserse Talentensysteem worden om oppotten tegen te gaan positieve saldi belast. Als je een positief saldo hebt en je geeft niets uit, dan slinkt dus de waarde van je tegoed.
Een afgeleide hiervan is het belasten van tegoeden boven een van te voren afgesproken limiet, bijvoorbeeld 1000 eenheden. Op het moment dat iemand daar overheen gaat, moet over het meer-bedrag een 'negatieve rente' worden betaald.
Tip: Beloning voor het aanbrengen van nieuwe deelnemers
In sommige plaatsen krijgen deelnemers een beloning in LETSeenheden als ze een nieuwe deelnemer aanbrengen. Groningen II geeft een bonus van 10 Wissels cadeau met een beperkte houdbaarheid van een maand.
Eigenlijk heb je alleen maar iets aan nieuwe deelnemers als ze ook gaan handelen. Daarom zou die beloning afhankelijk gemaakt kunnen worden van de feitelijke handel van dat nieuwe lid in de eerste maand.
Idee: Prijs voor de meest handelende deelnemer
Elke keer dat de nieuwe gids uitkomt, kun je een prijs geven aan de deelnemer die het meest heeft gehandeld. Die prijs kan bestaan uit iets dat in de ruilkring wordt aangeboden: zelfgemaakte jam, massage, een schilderij, een gift van de plaatselijke middenstander, gratis entree op de ruilbeurs. In het blad kun je een interview plaatsen met deze deelnemer.
Tip: Startbonus
Een van de belangrijkste remmende factoren op de handel is de angst om rood te gaan staan die, ondanks alle voorlichting, bij veel deelnemers bestaat. Immers: op je girorekening ga je ook niet rood staan. Maar als niemand rood gaat staan geeft niemand uit en is er geen handel. Voor dit probleem moeten we oplossingen zien te vinden.
In Arnhem krijgen nieuwe deelnemers tegen betaling van hun eerste jaarlijkse contributie van 17 euro, 25 Eco's startbonus op hun rekening. Zo staan ze niet meteen rood na het afschrijven van de Eco-contributie en worden ze gestimuleerd meteen te gaan handelen. In Hoorn krijgen nieuwe deelnemers 10 Hoorntjes. Die moeten ze wel binnen een maand uitgeven, anders vervallen ze.
Idee: Ga als systeem sterk rood staan
Toegegeven, het is onderwerp van heftige debatten, maar overweeg eens het idee om het systeem rood te laten staan. Wanneer je de medewerkers van het systeem voldoende beloont voor het werk dat ze verzetten, zakt het systeem zelf vanzelf onder de nullijn.
Maar let op: dit werkt natuurlijk alleen als de medewerkers de LETSeenheden weer uitgeven! Wanneer het systeem rood staat en de medewerkers positief, zonder dat dat tot handel heeft geleid, zijn we helemaal niets opgeschoten.
Verder moet je je ervan bewust zijn dat het systeem op termijn weer uit de rode cijfers moet (kunnen) komen. Er zijn systemen waarin men in het begin enthousiast is begonnen met uitbetalen aan medewerkers maar daar na een jaar mee is gestopt, en men nu al jaren bezig is door middel van contributies in LETSeenheden weer terug te keren naar nul.
Betalen van medewerkers?
Het betalen in eigen LETSeenheden van kerngroep- of bestuursleden die taken voor het stelsel uitvoeren, is een keus die ieder stelsel zelf kan en moet maken. Wat hier van belang is, is hoe je met dit middel de handel kunt bevorderen. Je moet daarbij in het oog houden dat een ruilkring die vanaf de start haar medewerkers betaalt, meestal een sterk negatief saldo opbouwt. Dat kan positief uitwerken, als de medewerkers hun LETSeenheden goed kwijt kunnen. Maar als ze gaan oppotten, of als er niet voldoende gewilde diensten en goederen voor te krijgen zijn, dan heb je stagnatie of inflatie. Het kan ook zijn dat de contributie (in eenheden) omhoog moet, wat de drempel om toe te treden hoger maakt.
Er zijn verschillende manieren om het betalen van medewerkers zo in te voeren dat de handel eerder gestimuleerd dan geremd wordt.
- Het probleem met uitbetaling van alle taken van is dat de (eenheden-)contributie misschien zo hoog wordt, dat potentiële deelnemers worden afgeschrikt. Dit geldt vooral in het begin.
- Er valt iets voor te zeggen om de medewerkers in de eerste jaren niet te betalen. Het werk voor de kring is dan vrijwilligerswerk. Wellicht lukt het dan niet om de meest essentiële taken gedaan te krijgen. Dan wordt alleen betaald voor zaken waar geen vrijwilliger voor te vinden is.
- Een nadeel zou kunnen zijn dat de meest actieve mensen zo druk zijn met vrijwilligerswerk voor de ruilkring dat ze niet meer aan handelen toekomen. Dan wordt het tijd taken te verdelen of met een vorm van beloning te beginnen.
- Je kunt onderscheid maken tussen essentiële en ontwikkelingstaken van de ruilkring. De essentiële taken zijn de administratie, de vraag & aanbodgids en de verspreiding. De ontwikkelingstaken bestaan uit een redactioneel blad, het werven van nieuwe deelnemers, het organiseren van bijeenkomsten enzovoorts. Je kunt alleen de essentiële taken betalen en daar de contributie in LETSeenheden en geld op aanpassen. De ontwikkelingstaken zijn vrijwilligerswerk, of moeten zichzelf bedruipen. Bijvoorbeeld door het vragen van entree voor een ruilbeurs of uit de omzet van het kLETScafé.
- Ook (een deel van) de ontwikkelingstaken kan worden betaald. Werkgroepen krijgen daarvoor een duidelijk, begrensd budget. Dat betekent dat je vooraf bepaalt wat een bepaalde groep of activiteit mag kosten. De systeemrekening mag dan niet onder een veilig grensniveau komen. Die grens moet worden bepaald door de hoeveelheid handel in het systeem, waarbij de handel van het systeem zelf niet is meegerekend. Als vuistregel zou je kunnen toepassen: het systeem mag rood gaan staan voor een bedrag dat gelijk is aan 10% van de netto omzet in het systeem. De netto omzet is hier de omzet zonder de contributiebetalingen en de betaling aan de medewerkers. Het genoemde percentage is natuurlijk niet meer dan een slag-in-de-lucht.
Idee: `Claim'
De mensen die werken voor het systeem bouwen een claim op. Aan het eind van elke periode waarin de saldi worden bepaald, kun je kijken hoeveel ze hebben verdiend met werk voor de organisatie. Vervolgens wordt gekeken naar het saldo. Een idee is om alleen uit te betalen als de persoon in kwestie negatief staat. Het negatieve saldo wordt aangevuld tot nul, doch is nooit meer dan het maximaal verdiende bedrag.
TiP: Zet mensen met een negatief saldo in het zonnetje
Je kunt er ook voor kiezen om mensen die sterk negatief staan of al enige tijd inactief zijn op een speelse manier in het daglicht zetten. In het ruilblad van Zierikzee worden deelnemers die zeer sterk negatief staan in de ruilkring 'aan de grote klok gehangen'. In Zwolle komen ze in een soort zwartboek te staan.
Idee: Loterij
Elke LETSeenheid die een deelnemer verhandelt levert een lootje op in de maandelijkse loterij. Aan het eind van de periode worden alle lootjes in een virtuele hoed gestopt. De winnaar krijgt een prijs.
