Milieu
Veel LETSystemen zijn opgezet vanuit het idee dat dat goed is voor het milieu. In principe is dat ook zo. LETS stimuleert hergebruik en reparatie, bevordert korte lijnen van producent naar consument en verbindt het sociale met het economische en ecologische. Het leuke van LETS is dat milieu en handelsbevordering heel goed samen kunnen gaan.

Tip: Milieuwerkgroep
Organiseer regelmatig natuur-excursies en thema-avonden over duurzaamheid en milieu. Zorg dat er dan ook wat te handelen valt, bijvoorbeeld doordat de deelnemers voor LETSeenheden een biologische maaltijd kunnen proeven, advies kunnen krijgen over isolatie, of een doos biologische groenten kunnen kopen.
In het Utrechtse Sterrenstelsel organiseert een actieve MilieuWerkgroep allerlei excursies en lezingen. Voor deze zaken moeten Sterren worden betaald die weer worden uitgegeven voor milieuvriendelijke initiatieven. In Groningen en de Zaanstreek worden avonden georganiseerd over milieu en duurzaamheid. Deze lopen echter maar matig. Je zult ze dus moeten combineren met een leuk handelsaanbod.

Tip: Hergebruiktips in de gids
In Utrecht worden in de Sterrenstof handelstips opgenomen gericht op hergebruik, 'vrekken' en milieu. Ieder kan hiermee geld en milieu sparen en de lokale handel bevorderen.

Tip: Betrek een kringloopwinkel bij het systeem
Erg leuk is het wanneer je een kringloopwinkel bij je systeem weet te betrekken, waar je spullen heen kunt brengen en kunt kopen, en betaling (gedeeltelijk) in lokale LETSeenheden mogelijk is. Mensen hoeven dan niet alles zelf op te slaan, voor potentiële kopers is er meer keus en alles staat bij elkaar. In Apeldoorn en aan Noppes doen door de gemeente ondersteunde kringloopwinkels mee.

Tip: Apparatenverhuur
Door nieuwe en bestaande deelnemers te stimuleren om diverse vermeldingen op te geven wint de aantrekkelijkheid van de aanbodslijst. Vraag aan iedereen om apparatuur te huur aan te bieden. Denk bijvoorbeeld aan keukenmachines, doe-het-zelf apparatuur, vervoermiddelen, wasmachines enzovoorts. In de advertentiegids van Noppes is in elke rubriek een subrubriek huren en lenen opgenomen.

Idee: Collectieve aanschaf en uitleen van gereedschap
Om ambachtelijke productie en thuisnijverheid te bevorderen kunnen gezamenlijk werktuigen worden ingekocht, die worden verhuurd voor een klein geldbedrag (om de investering terug te verdienen) en voor lokale LETSeenheden (voor onderhoud). Zoiets kun je organiseren voor allerlei doe-het-(niet)-zelfapparatuur. Boormachines, verfafbranders, spakenspanners, buigijzers en noem maar op, qua aanschaf lopen ze behoorlijk in de papieren maar meestal worden ze door de koper maar een enkele keer gebruikt. Gemeenschappelijk gebruik is goedkoper en efficiënter.

Tip: Autodelen
In de meeste ruilkringen worden auto's aangeboden, al dan niet met chauffeur. Het delen van een auto is minder milieubelastend dan een privé-auto voor iedereen. In Leeuwarden is een tijdje een 'LETS-auto' geweest die iedereen voor tuinen kon gebruiken. De auto is jammer genoeg ter ziele, het idee niet.

Autodaten
Autodaten is een nieuwe wijze van denken over mobiliteit en gebruik van vervoermiddelen, met name de auto. Autodate is gebaseerd op de gedachte dat men zonder het bezit van een auto er toch gebruik van kan maken. Autodate houdt een duurzame afspraak (date) in tussen deelnemer en leverancier van autogebruik. In plaats van een eigen auto te kopen, kiest men voor efficiëntie en autobeschikbaarheid. Met autodate heb je als het ware een abonnement op de auto. Autodate is een dienst, en zou dus prima passen in een LETSstelsel.
Een autodate kan elke willekeurige auto zijn die bij een autodatebedrijf (bijvoorbeeld Call a Car, Budget, AVIS of Europcar) of op een lokatie in de wijk staat (bijvoorbeeld Greenwheels of Wheels4all). Je pakt 'm als je een auto nodig hebt en je betaalt pas als je er in rijdt. Het autodatebedrijf regelt bovendien alle rompslomp er omheen, zoals onderhoud, verzekering en belasting. Uit een onderzoek van de Consumentenbond van november 1996 blijkt de gemiddelde date auto 135 euro per maand voordeliger te zijn dan een eigen auto. Daarnaast heeft onderzoek van de TU Delft uitgewezen dat deelnemers aan Autodate gemiddeld 33% minder autokilometers maken, en dat zij meer gebruik maken van het Openbaar Vervoer en de fiets, en dat het autobezit door Autodate aanzienlijk daalt.
Neem voor meer informatie over autodaten contact op met:
Vereniging voor Gedeeld Autogebruik
Het Voert 9e
1613 KL Grootebroek
telefoonnummer: 0228-522022
email: Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken
Website: www.deelauto.nl
Autodate.nl geeft informatie over de zakelijke deelauto initiatieven en deelauto.nl is voor particulieren die onderling iets willen regelen.

Tip: E-teams
Probeer in je eigen systeem een E-team op te zetten: een groepje handige klussers die allerlei energie- en waterbesparingsklussen kunnen uitvoeren bij mensen thuis, net zoals het E-team van sommige energiebedrijven. Zo'n initiatief vraagt wel om een trekker die mensen enthousiast maakt. Pas op: de handige jongens en meisjes in je ruilkring worden wellicht te populair. Als ze veel opdrachten krijgen en meer LETSeenheden verdienen dan ze kunnen besteden, zul je ze moeten helpen met uitgeven (zie hoofdstuk 3. Het op gang brengen van de handel)

Tip: Ecoteams
Werk samen met de plaatselijke Ecoteams (zie kader). Ecoteams zijn ook met milieu bezig, maar het programma stopt na een half jaar. Er is dan geen vervolg. LETS zou een logisch vervolg kunnen zijn. Neem eens contact op met het gemeentelijke coördinatiepunt Ecoteams.

Ecoteams
Het kost geld om ons milieu schoon te houden. Maar het levert ook geld op. Je bespaart immers energie en grondstoffen. Vanuit deze gedachte nemen de EcoTeams het voortouw daar waar anderen het laten afweten. De deelnemers van een ecoteam nemen hun eigen verantwoordelijkheid om tot duurzamer gedrag te komen, niet alleen, maar in een team: een EcoTeam.
Het EcoTeam-Programma draagt alternatieven aan om het milieu in een particulier huishouden te ontzien. Een groepje van zes tot tien personen probeert gedurende acht maanden om de eigen milieu-belasting zoveel mogelijk te verminderen. Maandelijks komt men bijeen, om thema's te bespreken en vorderingen bij te houden. Voorop staat de bewustwording: door gas-, water- en elektriciteitsverbruik te meten, autokilometers te noteren en afval te wegen wordt gedrag zichtbaar en worden veranderingen daarin meetbaar. Een gemiddeld huishouden kan volgens deze methode 273- tot 364 euro op jaarbasis besparen.
Na acht maanden stopt het Ecoteam-Programma. Een ruilkring, opgezet door de deelnemers, kan dan voor een vervolg zorgen: eerst een tijdje je milieubeslag verminderen, en dan in een LETSysteem verder.

Voor meer informatie over Ecoteams kun je contact opnemen met:
Global Action Plan Nederland
Postbus 18626
2502 EP Den Haag
070-346 6995
Email Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken

Tip: Biologisch voedselabonnement
Het Utrechtse Sterrenstelsel heeft een groente- en zuivelabonnement in het systeem. Een zuivelboer en een tuinder leveren elke week pakketten met biologisch voedsel voor 20% in Sterren (en 80% in euro`s). Deze pakketten worden afgehaald bij een natuurvoedingswinkel. De natuurvoedingswinkel krijgt voor deze service betaald in Sterren.
Het aantal Sterren dat de boer kan accepteren is afhankelijk van het aantal LETSeenheden dat de boer of winkel in het systeem kan besteden. In het begin zal dit beperkt zijn, maar na verloop van tijd kan het percentage groeien.

Tip: Ecotax als belasting-inning
In de Groningse Keerkring moet er 'belasting' worden betaald die hoger is naarmate een transactie milieu-onvriendelijker is. De koper en verkoper bepalen samen in welke categorie een activiteit valt.

Tip: Lokale agenda 21
In veel gemeenten is een potje voor de ondersteuning van de Lokale Agenda 21. Deze fondsen zijn bedoeld voor vernieuwende initiatieven op het gebied van duurzaamheid, sociale activering, stille armoede enzovoorts. Elke gemeente heeft minimaal een beleidsmedewerk(st)er die op de hoogte is van Lokale Agenda 21 en die aansprakelijk is voor de uitvoering op lokaal niveau. Omdat LETS een bijdrage kan leveren aan een duurzame economie moet het lukken om deze ambtenaar enthousiast te krijgen. Een aanvraag voor een subsidie uit het gemeentelijke potje voor Lokale Agenda 21 ligt voor de hand. Dit is makkelijker indien je met meerdere plaatselijke organisaties samenwerkt en een aanvraag indient voor een samenwerkingsproject.
Den Haag (Talenten) kan, dankzij het lidmaatschap van de gemeente, stukjes gemeentelijke grond ter beschikking stellen aan deelnemers die moestuinen willen onderhouden. De gemeente wordt betaald in Talenten.

Lokale Agenda 21: denk mondiaal, handel lokaal
Op de wereld-topconferentie over milieu en ontwikkeling in 1992 in Rio hebben de regeringsleiders afgesproken te streven naar een harmonieus samengaan van milieu en (menselijke) ontwikkeling. Als handleiding daarvoor werd Agenda 21 ondertekend, een boekwerk met ruim 2000 aanbevelingen. Vele daarvan moeten op lokaal niveau worden uitgevoerd. In meer dan 1500 Europese gemeenten is dat omgezet in een lokaal actieplan: een Lokale Agenda 21. Daarin staat dus wat de gemeente, samen met burgers, bedrijven, instellingen, kerken, milieuclubs enzovoorts, gaat ondernemen om die gemeente duurzaam te maken. In Nederland hebben ruim 160 gemeenten hun eigen Lokale Agenda 21.
LETSers weten natuurlijk heel goed dat je lokaal moet werken voor een gezonde sociale, economische en culturele ontwikkeling van je gemeenschap. Het credo 'denk mondiaal, handel lokaal' brengen we immers letterlijk in de praktijk. Toch zijn er nog maar weinig LETSystemen die zich met LA 21 (de vakterm voor het hele gebeuren rond Lokale Agenda 21) bezig houden. Omgekeerd schenken de meeste Lokale Agenda's weinig of geen aandacht aan LETS of andere instrumenten om de lokale economie te versterken.
In de meeste gevallen gaat er heel veel energie zitten in het streven zoveel mogelijk groepen bij het proces te betrekken. Ideeën van iedereen zijn welkom. Gezamenlijk probeert men dan tot een plan te komen, waarin aan alle goede ideeën recht wordt gedaan. Bij de uitvoering speelt de gemeente meestal een bescheiden rol: proces begeleiden en voorwaarden scheppen.

Voor meer informatie over LA 21 kun je onder meer terecht bij:
Werkgroep LA 21, Nederlandse commissie voor internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling (NCDO), 020 - 550 35 76
De Kleine Aarde, 0411 - 68 49 21
Netwerk Gezonde Steden, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), 070 - 373 8393
Daarnaast hebben vele gemeenten steunpunten voor LA 21 en dat geldt ook voor de provinciale COSsen (Centra voor Ontwikkelingssamenwerking). Zie de folder van de NCDO.

Vorige Volgende