In elke ruilkring lopen ze rond: de deelnemers die iets aanbieden dat zeer gewild is. Deze deelnemers verdienen LETSeenheden bij de vleet, vaak veel meer dan ze weer uitgeven. Geen probleem dus wat betreft het verloop van de handel, zou je denken. Toch kan op den duur deze groep een probleem opleveren. Want als er niet voldoende mogelijkheden zijn om de LETSeenheden te besteden kan de lol er snel afraken. In het beste geval gaat zo'n veel-verdiener vaker NEE zeggen. Maar het risico bestaat dat hij of zij opzegt, met lichte ongenoegens over de niet uitgegeven (maar wel verdiende) LETSeenheden.
Aan de andere kant staat de deelnemer die nooit wordt gevraagd. Zijn aanbod is minder gewild, of zijn vermelding oogt minder aantrekkelijk. Omdat rood staan in een ruilkring moet, geeft deze deelnemer wel LETSeenheden uit, maar hij kan niets terug doen. Soms helpt het veranderen van de vermeldingen, maar vaak is er meer nodig.
Op diverse manieren kun je deze beide groepen helpen en kan waar nodig de handel op gang gebracht worden.
Tip: Werven van nieuw aanbod
Een reden van het beperkt blijven van de handel in het systeem kan zijn een te eenzijdig aanbod. Dat zie je weleens bij beginnende ruilkringen, die vaak uit deelnemers bestaan met dezelfde achtergrond, bijvoorbeeld milieubewegers, kerkgangers of senioren. Het nadeel hiervan is dat het aanbod in de kring vaak eenzijdig is. Probeer daarom te werven onder groepen die een ander aanbod meebrengen. Daardoor wordt de kring diverser.
Bedenk dat het voor een belangrijk deel de uitstraling van de kerngroep is, die bepaalt wie je aantrekt! Hoe diverser de kerngroep, hoe gemêleerder de aanwas.
Tip: Inwijden van nieuwe deelnemers
LETS lijkt dan wel zo gemakkelijk, maar vooral nieuwe deelnemers hebben vaak grote moeite om actief te gaan handelen. Wat is dat eigenlijk, LETS? Wat kan er en wat niet? In Den Haag moeten nieuwe deelnemers een cursus volgen voordat ze deelnemer mogen worden. Op deze cursus wordt uitgelegd hoe het systeem werkt en wordt een ruilspel gespeeld. Het blijkt dat de deelnemers door deze cursus erg enthousiast worden. In vele andere ruilkringen is het bijwonen van een introductie-avond verplicht.
Besteed veel aandacht aan onderhandelen. Veel (nieuwe) deelnemers hebben namelijk last van drempelvrees.
Tip: Begeleiden van nieuwe deelnemers
Vaak is het voor nieuwe deelnemers moeilijk om te bedenken wat ze kunnen aanbieden of vragen. Daarom is een intakegesprek zoals in Hilversum of een inloopspreekuur zoals in Utrecht heel nuttig. Een ervaren deelnemers kan daar ingaan op allerlei vragen en helpen goede vermeldingen op te stellen. Noppes streeft ernaar op den duur in iedere wijk een aparte consulent te hebben, bij wie je terecht kunt voor ideeën, vragen, klachten, wensen en vermoedelijk nog duizend dingen meer.
Ook in Noppes krijgen nieuwe deelnemers een inspiratielijst, die hen moet helpen iets te bedenken om aan te bieden.
Inspiratie uit Vlissingen
Een astmapatiënte wendde zich tot LETS-Vlissingen. Ze wilde graag meedoen, bijvoorbeeld door voor anderen te breien. Maar door haar ziekte ging dat niet meer. Al pratend met een consulente kwam ze op het idee poppenkleertjes te gaan breien. Dat kon ze wel aan. Het bleek een doorslaand succes.
De maatschappij deelt ons in in vakjes en we zijn geneigd te denken dat we daarbuiten niets kunnen. Gelukkig blijkt dat altijd weer niet te kloppen.
Tip: Stimuleren van weinig handelende deelnemers
Ook een groot deel van de deelnemers die al langer meedoet aan de ruilkring blijkt weinig te handelen. Nodig deze deelnemers uit op een avond waar je praat over de belemmeringen die ze zien. Leg ze opnieuw uit wat hun eigen verantwoordelijkheid is. Speel een spel om te laten zien hoe gemakkelijk het is.
Tip: Uitbesteden van kerngroepklussen
Veel kerngroepers of bestuurders nemen erg veel werk op hun nek. Dat is niet altijd nodig en eigenlijk zelfs ongewenst. Want het uitbesteden van klussen is een prima manier om passieve deelnemers op gang te krijgen. Bij allerlei praktische klussen kun je heel goed nieuwkomers of 'slow-starters' betrekken en daarmee bied je die de mogelijkheid daadwerkelijk iets voor de groep te doen. Ze kunnen LETSeenheden verdienen en ze voelen zich al gauw meer betrokken. En het blijkt dat de meest betrokken mensen ook het meest handelen, nog afgezien van de 'systeem-taken' die ze uitvoeren. Voor nieuwkomers en verlegen mensen biedt het ook een gelegenheid om andere deelnemers te leren kennen.
Taken die je heel goed kunt uitbesteden zijn onder meer het organiseren van kLETScafé's, ontmoetingsavonden en markten, het maken en bezorgen van de gids, en de administratie.
Tip: Het stimuleren van deelnemers met sterk positieve en negatieve saldi
In veel ruilkringen is er minstens één kerngroep- of bestuurslid speciaal belast met actieve ondersteuning van deelnemers. Vooral deelnemers die erg positief of negatief staan of die al een tijd niet hebben gehandeld, krijgen begeleiding. Samen wordt gekeken wat er kan veranderen: betere vermeldingen, een cursus (onder-)handelen, versterken van het zelfvertrouwen, zelf actiever achter vragen aangaan, enzovoorts.
Tip: Bemiddelaar
Je kunt ook iemand verantwoordelijk maken voor het bemiddelen tussen vraag en aanbod. Dat kan een lid van de kerngroep zijn, maar het kan ook dat een deelnemer bemiddeling aanbiedt als persoonlijke dienst. De deelnemers kunnen zo'n bemiddelaar bellen en hun vraag doorgeven. De bemiddelaar zoekt vervolgens een passend aanbod. Bij een geslaagde bemiddeling ontvangt hij of zij een vergoeding in LETSeenheden.
Tip: Presentatie van de deelnemers
Besteed in het redactionele gedeelte van de vraag & aanbodkrant ruimte aan het presenteren van de deelnemers. Zorg voor wat achtergrondinformatie waaruit de motivatie van de deelnemers blijkt. In het blad van Noppes zijn altijd een paar kLETS-koppen opgenomen met vaste vragen (wie ben je, wat doe je, wat bied je aan, wat vraag je, wat is je motto), waardoor je snel een beeld krijgt van een persoon. Dat maakt het systeem persoonlijker, menselijker, minder anoniem.
Tip: Teams
In Alphen aan de Rijn maken teams het anderen gemakkelijk en zorgen tegelijk voor een hoge, constante kwaliteit. Dat werkt zo.
Alle klussers in een stelsel vormen bijvoorbeeld samen een team, met één persoon als aanspreekpunt. Iemand die een timmerman of -vrouw zoekt, hoeft alleen die contactpersoon te bellen en niet een hele rits deelnemers die timmerwerk aanbieden. In een kort gesprekje geeft de vrager aan wat hij of zij nodig heeft, wanneer en waar, en wordt desgewenst een prijsafspraak gemaakt. Het 'teamhoofd' zoekt dan het meest passende lid van het team, die dan de klus klaart. Hij of zij is ook het aanspreekpunt bij problemen waar de partijen zelf niet uitkomen.
Tip: Iedereen kan meedoen
Het moeilijkst te stimuleren zijn de mensen die denken niets nodig te hebben. Ze vinden LETS heel leuk en sympathiek. Maar ja, wat zouden ze lid worden, ze hebben alles al, ze hebben niks nodig.
Je kunt drie dingen doen: ze nog lang en gelukkig laten leven, ze donateur maken of, zoals de Dienstenruilwinkel in Haarlem doet, met die mensen hun patronen van handelen bekijken en daarin bewust op zoek gaan naar behoeften waarin nog niet is voorzien.
Tip: Maak inactieven donateur
Er zijn altijd mensen die absoluut achter LETS staan en beslist lid willen blijven, maar toch heel weinig handelen. Vraag aan deze deelnemers of ze niet liever donateur willen worden, zoals in Leiden. Daarmee sla je twee vliegen in één klap: geld voor de kring en minder loze vermeldingen.
Je kunt donateurs een aardigheidje geven, in de vorm van een aantal cadeaubonnen of een beperkt aantal cheques. Ze kunnen dan ook op kleine schaal deelnemen aan de ruilhandel, of die bij anderen stimuleren. Of geef ze korting op het jaarlijkse LETS-feest (een LETSfeest: ook een goed idee, trouwens).
Tip: Cadeaubonnen voor niet-deelnemers
Mensen die wel geïnteresseerd zijn maar (nog) geen lid, kunnen meestal geen gebruik maken van de ruilkring. Je kunt die mensen toch een keer mee laten draaien door cadeaubonnen in omloop te brengen die kunnen worden gebruikt voor betalingen in de ruilkring. De deelnemers van het systeem kunnen cadeaubonnen kopen voor LETSeenheden, en buitenstaanders voor euro`s. In Amsterdam krijgen bedrijven die Noppes sponsoren een aantal cadeaubonnen die te gebruiken zijn als relatiegeschenk.
