Aan het woord is theoloog Jose Madrigal. Hij is oprichter van Centro Bartolome de las Casas in El Salvador. Onze partnerorganisatie Centro Bartolomecoordineert diverse projecten voor plaatselijke ontwikkeling, varierend van ruilkringen tot mannenpraatgroepen.
Een interview over mensen die na de burgeroorlog het verleden verwerken en aan een nieuwe toekomst bouwen.
door Ada de Boer (webredacteur)
- Burgeroorlog
- Partners voor plattelandsontwikkeling
- Ruilkringen
- Het dak van de oude Magdalena
- Globalisatie van onderop
Burgeroorlog
Ook in Madrigals eigen leven speelt de burgeroorlog een belangrijke rol. Hij vertelt: ‘Ik hoor bij de generatie van ‘Children of War’. Wij groeiden op als adolescent tijdens de oorlog van 1979 tot 1991. Veel van mijn schoolvrienden zijn vermoord of gevlucht. De herinnering aan mensen die de oorlog niet overleefden, maakt ons sterk en helpt ons om nieuwe wegen in te slaan’.
‘Ik voel me sterk betrokken bij het platteland en vooral bij de Salvadoraanse vrouwen. Ons land is overwegend agrarisch, maar juist de mensen van het platteland worden vaak over het hoofd gezien. Er is ook sprake van overbevolking en als gevolg daarvan aantasting van het ecosysteem’.
Partners voor plattelandsontwikkeling
José Madrigal geeft zijn betrokkenheid vorm in zijn werk voor Centro Bartolomé de las Casas in het noorden van El Salvador. Het Centro is genoemd naar de 16e eeuwse dominicaan Bartolomé de las Casas die streed voor de rechten van Indianen. Het Centro werkt samen met kerken, vakbonden, vrouwenorganisaties, gemeentebesturen en universiteiten.
Madrigal: ‘Na de oorlog zagen we dat die de oorzaken van armoede niet had opgelost. Met het Centro willen we werken aan lokale ontwikkeling van het platteland. We zien de mensen hier als partners, niet als passieve ontvangers van subsidies. In het Centro organiseren we praatgroepen om de oorlog te verwerken. We zijn ook bezig met de vraag wat religie kan betekenen voor het dagelijkse leven. We vinden maatschappelijke en politieke betrokkenheid belangrijk. We hebben een groep over ‘machismo’ en de gevolgen daarvan, een training voor plaatselijke kerkleiders en we doen mee aan een nationale campagne tegen ongelijkheid tussen vrouw en man’.
Ruilkringen
‘We zoeken naar een systeem dat de plaatselijke economische mogelijkheden ontwikkelt. Een harde noodzaak voor mensen die elke dag weer moeten overleven in een economische jungle. Ruilkringen vormen daarvoor een prima aanzet. In navolging van de Argentijnse Trueque beweging, verhandelen nu ook de boerinnen in de dorpen Apulo en Jiboya hun groente en fruit met hun eigen ‘geld’ of puntenbriefjes: de Sol. Deze Sol wordt inmiddels in beide dorpen door de mensen als betaling geaccepteerd.
Ook hebben de vrouwen samen een kapitaaltje gespaard waarvan ze om de beurt kunnen lenen’.
Het dak van de oude Magdalena
Ruilkringen kunnen positieve ontwikkelingen in gang zetten, ook op onverwachte momenten. Madrigal: ‘op een dag lukte het maar niet om op een vergadering over een nieuwe dorpswinkel tot concrete stappen te komen. Het ging maar door over problemen en economische moeilijkheden. Op het eind van de vergadering nam Magdalena het woord en zei: ik ben alleen maar een arme, oude vrouw, maar ik wil jullie graag een stuk dak geven. Het is niet veel, maar het is iets om mee te beginnen. Er viel een stilte, maar plotseling begon iedereen iets voor de winkel te geven: stenen, voedsel en van alles dat maar nodig was. Nu is er een mooie, overzichtelijke dorpswinkel. Magdalena draait mee als hulp in de winkel. En zelf verkoopt ze bezems voor dollars of voor Sol’s’.
Globalisatie van onderop
‘Voor de toekomst hoop ik dat we kunnen werken aan de voortgaande empowerment van boerinnen en boeren, zowel op sociaal als op economisch gebied. Ik hoop dat het Centro ons meer kan leren over lokale ontwikkeling. Zodat mensen meer respect voor zichzelf en anderen krijgen. Ik hoop dat we kunnen samenwerken met mensen over de hele wereld aan een nieuwe vorm van globalisatie: de globalisatie van onderop’.
STRO adviseert Centro Bartolome de las Casas bij het ontwikkelen van lokale economie en de opzet van Trueque ruilkringen. Meer over Centro Bartolome en de Trueque ruilkringen in El Salvador klik hier.
