En: wat zou de rol van bedrijfsnetwerken en lokaal geld kunnen zijn?
Wat betekent de Eurocrisis voor Noord-Europa en voor landen als Griekenland en Portugal?
De zwakke Euro is voor de noordelijke Europese landen zeker niet alleen slecht nieuws: een lage euro is goed voor de export en we betalen een historisch lage rente op staatsleningen die past bij onze overproductie.‘Ons’ voordeel is daarmee misschien wel groter dan de miljarden die in Europese noodfondsen worden gestort.
De Eurozone als geheel heeft helemaal geen slechte handelsbalans. Er is alleen een scheve interne handelsbalans. Landen als Duitsland, Nederland en Finland hebben werk en een uitstekende exportpositie.
Een nadeel daarvan is wel dat claims die voortkomen uit export later blijken weinig waard te zijn. Zoals in het geval van China of Japan, die zoveel dollarclaims hebben, dat wanneer ze die zouden vermarkten, deze bijna niks meer waard zijn.
Voor de z.g. PIGS-landen als Griekenland of Portugal die geen sterke exportpositie hebben, pakt de euro echter nadelig uit. En bij internationale handel van deze landen met een eigen munt (bijvoorbeeld de drachme) zou hun geld nóg veel minder waard zijn.
Biedt een nationale of lokale munt náást de euro een oplossing voor de Eurocrisis?
Een gulden heeft alleen kans van slagen als de staat die introduceert. Maar: mocht de gulden in Nederland gaat domineren, krijgen we een slechte omwisselkoers met andere Europese landen die wél de euro blijven gebruiken.
Invoering van bijvoorbeeld een drachme of lire naast de euro zou de z.g. PIGS-landen (Portugal, Italië, Griekenland, Spanje) ruimte geven voor een soort interne devaluatie.
Daarnaast kan de euro als rekeneenheid functioneren. Griekenland en Portugal kunnen zo hun economie meer pep geven. Voor de noordelijke Eurolanden is er dan minder reden om niet gewoon de euro te blijven gebruiken.
Koopkracht voor de regio
Iedere regio met een eenvormige economie kan in principe een eigen virtuele eenheid gebruiken. Landen die in moeilijkheden zitten, kunnen nationale complementaire digitale handelsnetwerken introduceren die twee of meer munten naast elkaar gebruiken: de euro voor de relaties met het buitenland en de nationale (of regionale) munt als eenheid voor intern gebruik. Bedrijven verrekenen via deze netwerken transacties in interne eenheden die gekoppeld zijn aan de euro. Wie deze eenheden wil omwisselen voor euro’s, betaalt een omwisselkoers.
Voordeel hiervan is dat de koopkracht vooral binnen het nationale of regionale netwerk wordt besteed. Zo blijft de koopkracht langer behouden voor een regio of land. Extra regionale of nationale koopkracht betekent meer werk en hogere belastinginkomsten.
Een regionale of nationale economie is daarmee minder kwetsbaar voor prijs- en loonverschillen tussen bijvoorbeeld Griekenland en Portugal enerzijds, en de Noord-Europese landen anderzijds.
Hoe voorkom je dat regionaal geld aan de circulatie wordt onttrokken als spaargeld?
Bij gebruik van de euro en een nationale of regionale munt ligt wel een gevaar om de hoek: in de rijkste landen dreigt ook de regionale eenheid een schatvormer of spaarmiddel te worden. Met als nadeel dat het minder wordt uitgegeven, dus minder roulatie om de economie te stimuleren.
Om dat te voorkomen zou een volgende stap kunnen zijn om de euro in het hele Eurogebied digitaal te maken. Heffingen op positieve tegoeden zorgt er voor dat mensen de euro’s zo snel mogelijk weer uitgeven. Want hoe meer transacties, hoe meer een economie floreert.
De technische mogelijkheden voor transacties met virtuele eenheden zijn er. Zo ontwikkelde STRO transactiesoftware Cyclos, dat in gebruik is bij verschillende Zuid-Amerikaanse complementaire bedrijfsnetwerken. In Uruguay zal over niet al te lange tijd de hele bevolking met virtuele eenheden met behulp van Cyclos transacties kunnen sluiten.
